Kahramanlık türkülerini ortaya çıkardı

Kahramanlık türkülerini ortaya çıkardı
Türk Halk Müziği sanatçısı Emel Örgün, Kütahya ve Bursa'nın köylerinde yaşlılarla görüşüp elde ettiği video ve ses kayıtları aracılığıyla aralarında bu bölgede Kurtuluş Savaşı'nda yaşanan kahramanlık öykülerinin de yer aldığı 17 türkü derledi.

Türk Halk Müziği sanatçısı Emel Örgün, Kütahya ve Bursa'nın köylerinde yaşlılarla görüşüp elde ettiği video ve ses kayıtları aracılığıyla aralarında bu bölgede Kurtuluş Savaşı'nda yaşanan kahramanlık öykülerinin de yer aldığı 17 türkü derledi. Örgün, yaptığı açıklamada, derleme çalışmalarının, türkülerin gelecek nesillere aktarılması anlamında çok önemli ve değerli olduğunu söyledi.
Ege kültüründe ayrı bir yere sahip olan Kütahya bölgesinden derlenen türkülerde Hisarlı Ahmet'in yanı sıra Kamili Aşık Hasan Dede, Arifi, Pesendi, Arabacı İbrahim Ağa, Kambur Celal gibi halk ozanlarının büyük emekleri bulunduğunu belirten Örgün, bu kişilerin bölgenin ezgilerine önemli katkılar sağladığını ve halk müziğinin eğitim, öğretim ve icra kurumlarındaki uygulamalarına aracılık ettiğini bildirdi.
Örgün, Kütahya bölgesinden derlenen türkülerin Muzaffer Sarısözen, Yücel Paşmakçı, Nida Tüfekçi, Kemal Koldaş, Özay Gönlüm, Mustafa Hisarlı, Şeref Canku tarafından derlenip notalara alındığını ve TRT repertuvarına kazandırıldığını anımsattı.
Kendisinin de Kütahya'nın yanı sıra Bursa, İnegöl ve Tavşanlı'da bölgenin ezgisel zenginliğine katkıda bulunmak amacıyla 2006 yılından bu yana köylerde derleme çalışmaları yaptığını anlatan Örgün, şöyle devam etti:
''Köylerde her ne kadar doğal yaşam devam etse de eski geleneklerimiz yavaş yavaş yok oluyor, düğünlerimiz artık otantik biçimiyle icra edilmiyor. Buna rağmen hala kına, orak biçme, kadın ve erkek oyun havalarına, yaşanmış olayların türkülerine köylerimizdeki yaşlılardan ulaşabildiğimize çok seviniyorum. 2006-2009 yılları arasında ses ve görüntü kayıt cihazları eşliğinde Bursa, Kütahya, İnegöl ve Tavşanlı'da yaptığım araştırmalar sonucu ulaşabildiğim ezgilerden 17'sini bir albümde topladım. Bunların bir bölümü Kurtuluş Savaşı'nda bölgede kahramanlık göstermiş kişilere yakılmış türküler. Bölge insanının kültürel zenginliğini notalarla anlatmaya ve gelecek nesillere taşımaya çalıştım.''
-KABAKÇI SALİH EFE'YE YAKILAN ÜÇ TÜRKÜ-
Örgün, Tavşanlı'ya bağlı eski adı ''Alabarda'' olan Çamalan köyünde 1890'da doğan Kabakçı Salih Efe'nin, Tavşanlı, Orhaneli, Harmancık, Keles ve Emet çevresinde Kurtuluş Savaşı'nda işgal güçleri ve yerli çetelerle kahramanca mücadele ettiğini, 1923'te öldürüldüğünü anlattı.
Bir halk kahramanı olarak anılan Kabakçı Salih Efe'nin yakınları ve yaşamını araştıran tarihçilerle görüştüğünü ifade eden Örgün, ona yakılan üç türküyü, ''Kabakçı'yı Buldular'', ''Şu Keles Köşe Başı'' ve ''Varın Bakın Kıran Alanının Otuna'' adlarıyla derleyip albümünde yer verdiğini anlattı.
Örgün, Kabakçı'yı Buldular türküsünde Kabakçı Salih Efe'nin Kütahya merkeze bağlı Köprüören köyü yakınında öldürülmesinin işlendiğini belirterek, ''Bu türkünün kaynağı, Seyit Ahmet Aşar'dır. Kabakçı ile ilgili tüm türküleri bilen Aşar ile 2007 sonbaharında görüşüp türkünün notalarını kayda aldık. 91 yaşındaki Aşar görüşmemizden kısa süre sonra vefat etti'' dedi.
Şu Keles Köşe Başı türküsünde Kabakçı Salih Efe'nin kahramanlıkları ve ölümünün konu edinildiğini dile getiren Örgün, Varın Bakın Kıran Alanının Otuna türküsünde Emet ilçesinde Kurtuluş Savaşı'nda şiddetli çarpışmalar yaşanan Cevizdere mevkisindeki muharebeden esinlenildiğini belirtti.

-ASKERE GÖTÜRÜLÜRKEN KAÇIP DAĞA ÇIKAN GENCİN ÖYKÜSÜ-
Örgün, albümünde yer verdiği ''Efe Mehmet'' türküsünün, Kurtuluş Savaşı yıllarında askere giderken kaçıp dağa çıkan ve daha sonra köyün ağasını öldüren Çaltılılı Mehmet Efe'ye yakıldığını söyledi.
Mehmet Efe'nin, Tavşanlı'ya bağlı Çaltılı köyünde 1898'de doğduğunu hatırlatan Örgün, türkünün öyküsüne ilişkin şu bilgiyi verdi:
''Kurtuluş Savaşı yıllarında gencecik bir delikanlı olan babadan yetim, anneden öksüz olan Mehmet Efe, ağabeyi Ali Efendi'nin de Kurtuluş Savaşı'na katılmasıyla iyice yalnız kalmış ve genç yaşında ailesi adına ağır sorumluklar yüklenmiştir. Köyün ağası Halil Ağa, ürkek ve çekingen olan Mehmet Efe'den, babasından kalma su değirmeni ve 1.5 dönüm tarlayı kendisine vermesini isteyerek, karşılığında onu savaşın hakim olduğu ülkede askere göndermeyeceğini söyler. Efe bu isteği yerine getirir, ancak ağa sözünde durmaz. Askerlerce Simav'dan Kütahya'ya götürülürken Erdoğmuş mevkisinde kaçar. Arkadaşlarıyla Çaltılı'ya gelip Halil Ağa'yı vurarak öldürür ve İslamoğlu türküsünü söyleyerek ormanın içinde ilerler. Efe, daha sonra eşinin yaşadığı köye çağrılıp tuzak kurularak bir başka çetenin lideri Giziroğlu tarafından öldürülür. Giziroğlu, Efe'nin eşi Şerife hanımla zorla evlenir, bu evlilik çok kısa sürer. Böylece bu öykü, halkın dilinde türküleşerek yaşamaya devam eder.''
-YÖNETMEN ULUÇAY'IN FİLM MÜZİĞİ OLARAK ÖNERDİĞİ TÜRKÜ-
Örgün, geçen kasım ayında hayatını kaybeden sinema yönetmeni Ahmet Uluçay'ın, tamamlayamadığı ''Bozkırda Deniz Kabuğu'' filmi için önerdiği ''Samsak Döveci'' adlı türküyü de derleyip albümüne aldığını anlattı.
Uluçay'ın önerisiyle bu türküyü derlemeye başladığını ve ''samsak döveci''nin Tavşanlı'da ''sarımsak döveceği'' anlamına geldiğini ifade eden Örgün, şöyle konuştu:
''Merhum Ahmet Uluçay'ın önermesi sebebiyle Samsak Döveci türküsünü derlemek üzere müzik eğitmeni Orhan Kasap ile görüştüm. Bu güzel türküyü, ses ve görüntü alan bir cihazla 2007'nin yaz aylarında Tavşanlı'da derledim. Türküyü derledikten kısa bir süre sonra, Tavşanlı ahalisinden Arif Kulluk ile yaptığım bir görüşmede türkünün asıl kaynağının Moymullu Ferit Dede olduğunu öğrendim, ancak Moymullu Ferit Dede hakkında henüz başka bir bulguya ulaşamadım.''
''Kabakçı'yı Buldular'', ''Şu Keles Köşe Başı'', ''Varın Bakın Kıran Alanının Otuna'', ''Efe Mehmet'', ''Kürt Ahmedin Belindedir Kemeri'', ''Samsak Döveci'', ''Üç Tepeden Üç Tepeye Attılar, ''Al Kirezim Mor Kirezim'', ''Sarılı Yazma'', ''Öte Yakaya Geçelim'', ''A Kirazlar Kirazlar'', ''Münür Dedikleri'', ''Esvap Yuduğum Ak Taşlar'', ''Köprünün Altında Dombey Danası'', ''İstanbul'un Kestanesi'', ''Çaltılı Dedikleri'' ve ''Çaltılı Kına Havası'' türkülerinin yer aldığı ''Yörem'' adlı albümünün 23 Ocakta Tavşanlı Kültür Sarayı'nda düzenlenecek konserinde tanıtılacağını kaydeden Örgün, bu türkülerin derlenmesine ait bilgiler ve türkülerin sözlerinin yer aldığı kitabın, albümün yanında hediye edileceğini sözlerine ekledi.

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Çok Okunanlar
    Sansürsüz Haber, Akis Medya kuruluşudur
    Copyright © 2011 http://www.sansursuzhaber.com/
    E-Posta: info@sansursuzhaber.com