Türkiye kamu maliyesinde devleri geride bıraktı

Türkiye kamu maliyesinde devleri geride bıraktı
AB'nin lokomotif ülkeleri, Maastricht kriteri doğrultusunda yüzde 60'ın altında olması gereken kamu borç stokunun gayrisafi yurtiçi hasılaya oranını tutturamazken, Türkiye bu kriteri sağlayan ender ülkelerin başında geliyor

İSTANBUL (AA) - MURAT BİRİNCİ - Avrupa Birliği'nin (AB) lokomotif ülkeleri, Maastricht kriteri doğrultusunda yüzde 60'ın altında olması gereken kamu borç stokunun gayrisafi yurtiçi hasılaya (GSYH) oranını sağlayamazken, Türkiye bu kriteri sağlayan ülkelerin başında geliyor.

AA muhabirinin Uluslararası Para Fonu (IMF) istatistiklerinden derlediği bilgiye göre, kamu borç stokunun GSYH'ya oranı gelişmiş ekonomilerde ve AB'nin çoğu ülkesinde yükselirken, Türkiye'de bu oran Maastricht kriteri olan yüzde 60'ın çok altına geriledi.

2002 - 2013 yılları arasında AB tanımlı kamu borç stokunun GSYH oranı AB'de yüzde 60,6'dan yüzde 89,5'e ulaşırken, Türkiye'nin uyguladığı mali disiplin ve etkin kamu borç yönetimi ile bu oran yüzde 74'ten yüzde 36'ya düşürüldü. Türkiye, uyguladığı bu politika sayesinde; AB tanımlı brüt kamu borç yükünü AB-28 ortalamalarının çok altına çekerken, net kamu borç stokunun mlli gelire oranını önemli ölçüde azalttı ve faiz harcamalarının vergi gelirlerine oranını keskin şekilde düşürdü.

2008 yılı küresel krizden sonra gelişmiş ülkeler başta olmak üzere, krizin derinden hissedildiği Yunanistan, İspanya, Portekiz, İrlanda ve İtalya'da kamu borç stokunun GYSH'ya oranı hızlı bir şekilde yükselerek yüzde 100'ün üzerine çıktı.

IMF'nin 2013 yılı verilerini tahmin olarak gösterdiği veride, AB'ye üye 28 ülkeden 15'i Maastricht kriterini sağlayamazken, kritere uyan 13 ülkenin de sadece 3'ünün (Lüksemburg, Bulgaristan ve Estonya) kamu borç stokunun GSYH'ya oranı Türkiye'nin altında gerçekleşti.

Küresel krizin en fazla etkilediği Yunanistan'ın kamu borç stokunun GSYH'ya oranı, AB'ye üye ülkeler arasında en fazla yükselen ülke olurken, 2008 yılında yüzde 112,9'dan 2013 yılında yüzde 175,7'ye yükseldi. Yunanistan'ı  yüzde 132,3 ile İtalya, yüzde, 123,6 ile Portekiz, yüzde 123,3 ile İrlanda, yüzde 114,1 ile Güney Kıbrıs Rum yönetimi ve yüzde 100,9 ile Belçika takip etti.

AB'nin lokomotifi konumundaki Almanya'nın kamu borç stokunun GSYH'ya oranı 2008 yılında yüzde 66,8 iken geçen yıl yüzde 80,4'e yükseldi. Fransa'da bu oran geçen yıl yüzde 93,5 ve İngiltere'de yüzde 92,1 düzeyinde gerçekleşti.

Lüksemburg'un kamu borç stokunun GSYH'ya oranı 2013 yılında yüzde 22,9, Bulgaristan'ın yüzde 16 ve Estonya'nın yüzde 11 seviyesinde iken, Türkiye'den daha iyi konumda olan ülkeler oldu.

2013 yılı itibariyle kamu borç stokunun GSYH'ya oranı en yüksek olan ülke yüzde 243 ile Japonya oldu. ABD'de bu oran yüzde 102,7, Kanada'da yüzde 85,3 düzeyde gerçekleşti. 

Öte yandan IMF, 2018 yılında Türkiye'nin kamu borç stokunun GSYH'ya oranının yüzde 30,7'ye gerileceğini öngörüyor.

Analistler, Türkiye'nin kamu maliyesinde son yıllarda sergilediği performansın gelişmiş ülkelerden daha iyi olmasının büyük bir başarı olduğunu belirterek, Maastricht kriterlerinin ekonomik krizin ardından AB tarafından unutulduğunu ve konuşulmadığına dikkati çekiyor.

 

- "Türkiye'nin kamu maliyesi takdir topluyor"

 

AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Odeabank Ekonomik Araştırmalar ve Stratejik Planlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Serkan Özcan, Türkiye ekonomisinin en güçlü yanlarından birisin görece düşük kamu borcu olduğunu söyledi.

2008 yılında etkileri belirginleşen global kriz süresince mali disiplinin daha fazla önem kazandığını belirten Özcan, Türkiye'nin kamu açığını ciddi anlamda düşürmeyi başardığına dikkati çekti.

Özcan şunları kaydetti:

"Kamu borç stokunun milli gelire oranı son 5 yılda yüzde 46,1’den 2013’te yüzde 36’ya kadar geriledi. Bu oran; Kırılgan Beşli ortalaması olan yüzde 48’in oldukça altında bir seviyeye karşılık geliyor. Gelişmiş ekonomilerin ise üç haneli seviyelerini daha uzunca bir süre sürdürmesi bekleniyor. Türkiye yüksek cari açığına karşın, disiplinli kamu maliyesinden aldığı güçle kamu borç stokunu milli gelire oran olarak önümüzdeki yıllarda da düşürmeye devam edeceğini tahmin ediyoruz.

Avrupa’da Maastricht kriterleri olarak tanımlanan yüzde 60’lık seviyeyi çoğu Avrupa ülkesi tutturamazken, aday ülke olarak Türkiye’de kaydedilen performans tüm kesimlerce takdir topluyor. Kamu maliyesinin bu durumu, Türkiye ekonomisinde olası zayıflık halinde, gerektiğinde kamu destekleriyle ekonominin canlandırılabilmesine de imkan tanıyor."

Geçen yıl Türkiye'nin bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 1,2 ile Kırılgan Beşli’nin en düşük seviyesi ve Kırılgan Beşli ortalaması olan yüzde 4 değerinin neredeyse dörtte biri düzeyinde gerçekleştiğine işaret eden Özcan, "Türkiye sadece kamu borç stokunu düşürmekle kalmayıp, kamu borç stokunun vadesini uzatarak faiz riskini azaltırken, TL cinsinden borçlanma oranını artırarak kur riskini de hafifletti. Sonuç olarak, Türkiye’de kamu borç stokunun, sağlıklı kamu finansmanı ve güçlü mali göstergeleri ile risk unsuru olmayacağını düşünüyoruz" dedi.

Genel yönetim borç stoku kapsamında değerlendirilen ve merkezi yönetim dışında kalan dış borç stoku ise son birkaç yıldır sınırlı bir şekilde arttığını anlatan Özcan,  kamu dış borç stokundaki artışta esas olarak kamu bankalarının yurtdışı piyasalardan borçlanmaya yakın bir süre önce başlamasının etkili olduğunu ifade etti.

Özcan, kamu bankalarının dış borç stokunun 2009 yılı sonundaki 4,7 milyardan 2013 yılı 3. çeyreğinde 24 milyar dolara çıktığı bilgisini vererek, "Diğer taraftan bu dönemde Merkez Bankası dış borç stoku ise, 2000’li yılların başlarında döviz rezervlerini artırmak için uygulamaya geçilen işçi dövizlerini mevduatlarının kapatılması süreciyle yapısal olarak 13,2 milyar dolardan 5,6 milyar dolara geriledi ve 2014 yılında da hızla azalmaya devam edecek" değerlendirmesini yaptı.

Yıllar itibariyle ülkelerin AB tanımlı borç stoku/GSYH oranları (%) şöyle:

Ülkeler 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018
Yunanistan 107,2 112,9 129,7 148,3 170,3 156,9 175,7 174,0 168,6 160,2 151,0 142,6
İtalya 103,3 106,1 116,4 119,3 120,8 127,0 132,3 133,1 131,8 129,3 126,2 123,0
Portekiz 68,4 71,7 83,7 94,0 108,4 123,8 123,6 125,3 124,2 121,6 118,8 116,0
İrlanda 24,9 44,2 64,4 91,2 104,1 117,4 123,3 121,0 118,3 116,2 113,6 109,8
Kıbrıs 58,8 48,9 58,5 61,3 71,1 85,8 114,1 123,0 125,7 121,7 115,9 111,7
Belçika 84,0 89,2 95,7 95,6 97,8 99,8 100,9 101,2 100,2 98,1 95,4 92,1
İspanya 36,3 40,2 54,0 61,7 70,4 85,9 93,7 99,1 102,5 104,6 105,5 105,1
Fransa 64,2 68,2 79,2 82,4 85,8 90,2 93,5 94,8 94,8 93,7 91,7 88,8
İngiltere 43,7 51,9 67,1 78,5 84,3 88,8 92,1 95,3 97,9 98,5 98,2 96,7
Almanya 65,4 66,8 74,5 82,4 80,4 81,9 80,4 78,1 75,2 71,9 69,8 67,7
Macaristan 67,0 73,0 79,8 81,8 81,4 79,2 79,8 80,0 79,7 79,3 79,1 78,8
Avusturya 60,2 63,8 69,2 72,3 72,8 74,1 74,4 74,8 74,2 73,6 72,6 71,8
Hollanda 45,3 58,5 60,8 63,4 65,7 71,3 74,4 75,6 76,7 79,2 81,3 83,2
Malta 60,7 60,9 66,5 67,3 70,0 71,6 73,4 74,0 74,4 74,1 74,0 73,9
Slovenya 23,1 22,0 35,1 38,7 46,9 52,8 71,5 75,3 77,6 78,6 78,5 77,8
Finlandiya 35,2 33,9 43,5 48,7 49,2 53,6 58,0 59,8 60,5 59,8 59,1 58,9
Hırvatistan 32,9 29,3 35,8 42,6 47,2 53,7 57,8 60,7 62,2 63,1 64,0 64,7
Polonya 45,0 47,1 50,9 54,8 56,2 55,6 57,6 50,0 50,7 51,1 50,7 49,9
Slovakya 29,4 27,9 35,6 41,0 43,3 52,1 55,3 57,5 58,2 58,6 58,8 59,1
Çek Cumhuriyeti 27,9 28,7 34,2 37,9 41,0 45,9 47,6 48,9 49,6 49,9 50,1 50,4
Danimarka 27,1 33,4 40,7 42,7 46,4 45,6 47,1 47,8 49,2 49,9 49,2 48,0
İsveç 40,2 38,8 42,6 39,4 38,6 38,3 42,2 42,2 40,5 38,7 36,6 34,2
Litvanya 16,8 15,5 29,5 38,4 39,4 41,2 42,0 42,3 42,3 42,1 41,9 41,6
Letonya 7,8 17,2 32,9 39,7 37,5 36,4 38,4 34,6 28,0 29,0 28,4 26,4
Romanya 12,7 13,6 23,8 31,1 34,4 38,2 38,2 38,1 37,2 36,9 36,6 36,2
Türkiye 39,9 40,0 46,1 42,3 39,1 36,2 36,0 34,9 33,5 32,6 31,7 30,7
Lüksemburg 6,7 14,4 15,3 19,2 18,3 20,8 22,9 24,6 26,6 29,0 31,3 33,4
Bulgaristan 18,6 15,5 15,6 14,9 15,4 17,6 16,0 19,0 18,3 19,8 17,3 17,2
Estanya 3,7 4,5 7,1 6,7 6,0 9,7 11,0 10,4 9,8 9,2 8,6 8,1

Avrupa Birliği, Avro Bölgesi ve Türkiye'nin kamu borç stokunun GSYH'ya oranı (%) şöyle:

  Türkiye Avrupa Birliği  Avro Bölgesi 
2002 74,0 60,6 68,1
2003 67,7 62,0 69,3
2004 59,6 62,3 69,7
2005 52,7 62,4 70,3
2006 46,5 61,2 68,6
2007 39,9 59,3 66,5
2008 40,0 63,7 70,3
2009 46,1 74,2 80,1
2010 42,3 79,9 85,7
2011 39,1 82,6 88,2
2012 36,2 86,8 92,9
2013(*) 36,0 89,5 95,7

(*) IMF tahmini

Kaynak: Haber Kaynağı
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
  • Mersin İdmanyurdulu futbolcuların idmana çıkmaması23 Şubat 2015 Pazartesi 15:28
  • Brezilyada taraftarlara gözaltı23 Şubat 2015 Pazartesi 15:28
  • 12 bin yıl öncesinin taş işçiliğini öğreniyorlar23 Şubat 2015 Pazartesi 15:28
  • Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın: (1)23 Şubat 2015 Pazartesi 15:23
  • Çavuşoğlunun telefon diplomasisi sürüyor23 Şubat 2015 Pazartesi 15:18
  • Ukraynadaki gelişmeler23 Şubat 2015 Pazartesi 15:18
  • Karşıyakada Yusuf Şimşek görevinden istifa etti23 Şubat 2015 Pazartesi 15:13
  • Meteorolojiden çok kuvvetli yağış ve denizlerde fırtına uyarısı23 Şubat 2015 Pazartesi 15:03
  • Fabrika işçilerinden eylem23 Şubat 2015 Pazartesi 15:03
  • Sinopta MERS virüsü şüphesi23 Şubat 2015 Pazartesi 14:58
      • Çok Okunanlar
          Sansürsüz Haber, Akis Medya kuruluşudur
          Copyright © 2011 http://www.sansursuzhaber.com/
          E-Posta: info@sansursuzhaber.com